اولین تقاضای صدور نظر مشورتی از شعبه بستر دریاها
هفته گذشته دولت نائورو از شورای مقام بین المللی اعماق دریا، تقاضا کرد تا برای اولین بار پس از تشکیل مقام، تصمیم به درخواست ارائه نظر مشورتی از شعبه اختلافات بستر دریاها (شعبه فرعی دیوان بین المللی حقوق دریاها و صالح برای ارائه نظر مشورتی) در مورد فصل 11 کنوانسیون 1982 حقوق دریاها بگیرد. بر اساس ماده 191 کنوانسیون حقوق دریاها، هریک از مجمع و شورای مقام صلاحیت درخواست نظر مشورتی از شعبه اختلافات بستر دریاها را دارند. منشاء این درخواست به لزوم شفاف سازی در مورد "محدوده و شمول تعهدات دولت حامی شرکت های خصوصی که در منطقه فعالیت می کنند"، بر می گردد.
نائورو در ابتدا حمایت خود را از یک شرکت خصوصی که در منطقه اعماق دریا اقدام به اکتشاف معدنی می کرد، اعلام نمود، لکن بعداً بنا به دلایلی از جمله عدم شفافیت در تعهداتی که کنوانسیون بر دولت حامی تحمیل می کند، حمایت خود را پس گرفت. به موجب ماده 139 کنوانسیون حقوق دریاها تمام شرکت های خصوصی که خواهان فعالیت معدنی در منطقه بین المللی اعماق دریا هستند، باید توسط یک دولت عضو کنوانسیون حمایت شوند. بر اساس ضمیمه سوم کنوانسیون 1982 دولت حامی متعهد است که در نظام حقوقی داخلی خود تضمین نماید پیمانکار مورد حمایت، تعهدات خود را بر اساس شرایط قرارداد و به موجب کنوانسیون انجام خواهد داد. با اینحال دولت حامی در صورتی که قوانین و مقررات و تدابیر اداری "لازم و مناسب" را اتخاذ کرده باشد، نسبت به خسارات ناشی از قصور شرکت مورد حمایت مسئولیت ندارد (بند4 ماده 4).
چالش پیش روی دولت نائورو این است که دولت ها برای ایفاء تعهد فوق، "چه اقداماتی" را باید انجام دهند؟ آیا دولت حامی باید در قانون داخلی خود مکانیسم هایی را در مورد "مسئولیت شرکت مورد حمایت" اتخاذ کند یا صرف قانونگذاری ساده برای اجابت تعهد مقرر درکنوانسیون کفایت می کند؟ بعلاوه آیا دولت حامی وظیفه دارد که بر عملیات شرکت مورد حمایت در منطقه نیز نظارت داشته باشد؟
بر اساس اخبار واصله از پایگاه اینترنتی دیوان بین المللی حقوق دریاها، شوراي مقام طي قطعنامه ISBA/16/C/13 درخواست خود را به شعبه بستر دريا ارجاع داده، كه در تاريخ ۱۴ مي ۲۰۱۰ در دفتر ديوان ثبت گرديده است .
تقاضای نظر مشورتی مشتمل بر سئوالات ذیل است:
1- بر اساس مقررات کنوانسیون حقوق دریاها، بویژه فصل 11 و موافقت نامه 1994 راجع به اجرای فصل 11 کنوانسیون، مسئولیت ها و تعهدات حقوقی دولت های عضو کنوانسیون در خصوص حمایت از عملیات در منطقه چیست؟
2- محدوده مسئولیت دولت عضو در رابطه با تخلف شرکت مورد حمایت از مقررات کنوانسیون، بویژه فصل 11 و موافقت نامه 1994، چیست؟
3- اقدامات ضروری و مناسب که دولت حامی باید جهت ایفای تعهدات خود بر اساس کنوانسیون، بویژه ماده 39 و ضمیمه سوم و موافقت نامه 1994 اتخاذ کند، چیست؟